Nieuwe publicatie: hoe praten ouders met hun dove of slechthorende kind over gedachten en gevoelens?

Het is belangrijk dat ouders met hun kinderen praten over gedachten en gevoelens. Maar hoe doen horende ouders dat met hun dove/slechthorende kind? Daar is nog weinig onderzoek naar gedaan.

Binnen het project Effectiviteit Interventies onderzochten we hoe horende ouders praten over gedachten en gevoelens met hun dove of slechthorende kind. Dit soort taal, ook wel ToM-taal genoemd, speelt een belangrijke rol in de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen. Het helpt hen bijvoorbeeld bij het begrijpen dat anderen iets anders kunnen denken of voelen dan zijzelf (Theory of Mind): een vaardigheid die belangrijk is voor sociale relaties en vriendschappen.

Wat is onderzocht?

We hebben gekeken naar:

• hoeveel ToM-taal horende ouders van dove/slechthorende kinderen gebruiken;

• welke woorden zij precies inzetten;

• en hoe dit verschilt bij twee veelvoorkomende activiteiten: het lezen van een prentenboek en samen spelen.

In totaal deden 48 gezinnen mee. Het is voor het eerst dat de relatie tussen ToM-taal van ouders en de sociaal-emotionele vaardigheden van dove en slechthorende kinderen is onderzocht. Ook is dit de eerste keer dat er naar verschillen tussen activiteiten, lezen en spelen, is gekeken binnen deze doelgroep.

Wat kwam eruit?

De resultaten laten zien dat ouders hun taalgebruik aanpassen aan de leeftijd van hun kind. Ook gebruiken zij verschillende soorten ToM-taal per activiteit:

• Bij het lezen van een prentenboek worden vaker gedachten en emoties benoemd, zoals denken of bang.

• Tijdens het spelen gebruiken ouders vaker woorden die te maken hebben met voorkeuren, zoals willen of leuk vinden.

Door verschillende activiteiten te doen, krijgen kinderen dus vanzelf een bredere variatie aan ToM-taal aangeboden.

Opvallend is dat er nog geen duidelijk verband werd gevonden tussen ToM-taal van ouders en de sociaal-emotionele vaardigheden van de kinderen. Mogelijk wordt de invloed hiervan pas op langere termijn zichtbaar.

Wil je het volledige artikel lezen? Dat kan hier:

Volledige publicatie in Behavioral Sciences

Hoe gaan we verder?

Voor deze studie is data gebruikt uit een groter, langlopend onderzoek naar de oudercursus Taal voor ToM: een training die ouders helpt om beter in gesprek te gaan over gedachten en gevoelens. De dataverzameling voor dit langlopende onderzoek is inmiddels afgerond. De onderzoekers starten nu met het analyseren van gegevens over een periode van acht maanden. Daardoor kunnen zij beter kijken naar:

• de langere termijnontwikkeling van kinderen;

• de invloed van ToM-taal van ouders;

• en de werking van de cursus.

De eerste resultaten hiervan worden in 2026 verwacht.

Terug naar overzicht