Spraakmakend Junior - Deelkracht

Veel jonge kinderen met TOS hebben moeite met verstaanbaar spreken. Binnen de ZG-sector is hiervoor veel specialistische kennis beschikbaar, onder andere bij fonopoli’s en spraakpoli’s. Het project Spraakmakend Junior maakt deze kennis toegankelijk voor alle logopedisten, zodat er meer uniform en onderbouwd gewerkt kan worden aan spraakproblematiek. Daarnaast draagt het project bij aan meer inzicht in spraakproblemen bij jonge kinderen met TOS en effectieve behandelmethodes door het onderzoek Spraak op de Kaart.

Looptijd
2023-2026

Spraakmakend Junior heeft inmiddels twee producten opgeleverd: de Handreiking Spraakontwikkeling 0-5 jaar en de benoemtaak De Spraakmaker. Beide zijn gratis beschikbaar op de Deelkracht-website.

De handreiking is voor logopedisten en klinisch linguïsten in de ZG-zorg. De handreiking bevat een werkwijze voor de diagnostiek en behandeling van jonge kinderen met TOS die ook problemen in het verstaanbaar spreken hebben. Het doel is dat alle logopedisten in de ZG-zorg werken volgens deze handreiking, wat zorgt voor meer uniforme en onderbouwde zorg.

De Spraakmaker is speciaal ontwikkeld voor zeer jonge kinderen met TOS. Hiermee kan een logopedist snel en eenvoudig de klankontwikkeling van een kind in kaart brengen en direct handvatten krijgen voor het behandelplan.

Om logopedisten en klinisch linguïsten kennis te laten maken met de handreiking en De Spraakmaker vond er in het voorjaar van 2025 de Studiedag Spraakontwikkeling plaats. Logopedisten van vijf ZG-organisaties namen deel aan lezingen en praktische workshops waarin werd gewerkt met de handreiking en De Spraakmaker. De dag werd zeer positief beoordeeld, met een gemiddeld cijfer van 8,4. Daarnaast zijn er webinars ontwikkeld en beschikbaar gesteld via de Deelkracht-website. Een volgende stap is het integreren van deze webinars in de inwerkprogramma’s van logopedisten.

Vanaf januari 2026 start het onderzoek Spraak op de Kaart. Het doel van dit onderzoek is om meer inzicht te krijgen in de spraakproductieproblemen van kinderen op de TOS-behandelgroepen. We willen weten hoeveel kinderen spraakproductieproblemen hebben, en hoe de spraakproductieproblemen zich uiten. Daarnaast willen we de spraakontwikkeling van kinderen koppelen aan andere taalscores (bijvoorbeeld taalbegrip en taalproductie). Op basis van de resultaten wordt een spraaklandschap ontwikkeld, een tool waarmee logopedisten kunnen beoordelen of de spraakproblemen van een kind afwijken van de verwachte ontwikkeling bij vergelijkbare taalscores. Dit helpt bij het bepalen of spraakproblemen op de voorgrond staan of passen bij het algemene taalontwikkelingsniveau van het kind.

Webinars

Webinar: Niet tot nauwelijks sprekende kinderen